୧୯୩୦ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମରେ ସହର ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଗହଳିର ଶହ ଶହ ଲୋକ ଆସି କାରାବରଣ କରିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ଜେଲ୍ରେ ଆଉ ଜାଗା ନଥିଲା କି ବିହାର ଜେଲ୍ରେ ମଧ୍ୟ ଜାଗା ନଥିଲା । ଜେଲ୍ରେ ରହିବା ଓ ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ଶୋଚନୀୟ । ରାଜବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ବାବଦରେ ଜେଲ୍ କୋର୍ଡରେ ଯାହା ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ତାହା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଳୁନଥିଲା । ଜେଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ବାଟମାରଣା ଯୋଗୁଁ ଏହା ଘଟୁଥିଲା । ବନ୍ଦୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ “କ”, “ଖ” ଓ “ଗ” ଶ୍ରେଣୀରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ ମାତ୍ର ଅଧିକାଂଶ ଥାଆନ୍ତି “ଗ” ଶ୍ରେଣୀରେ । ସେମାନଙ୍କ ଖାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇଟା ଲୁହାଥାଳି । ତାକୁ ମାଜି ମାଜି ବହୁ ସମୟ ଯାଏ । ଶୋଇବାକୁ ତିନିଫୁଟ ଓସାରର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ମାଟିର ପିଣ୍ଡି, ଖଣ୍ଡିଏ ମଶିଣା ଓ ଦୁଇଟି ଚମ ଉକୁଣି ଓ ଛାରପୋକ ଭର୍ତ୍ତି କମ୍ୱଳ । କଟକ ଜେଲ୍ରେ ଥିଲାବେଳେ ରାଜବନ୍ଦୀମାନେ ଥରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରି ଲାଠି ମାଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ମାତ୍ର ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।
ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜେଲ୍ ଭରପୁର ହେଲା
ଲେଖିଛନ୍ତି
କଟକ ଜେଲ୍ରେ ଥିଲାବେଳେ ରାଜବନ୍ଦୀମାନେ ଥରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରି ଲାଠି ମାଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ମାତ୍ର ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ
ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜେଲ୍ ଭରପୁର ହେଲା
